काठमाडौँ । ललितपुरको सानेपामा अवस्थित म्युजिक आर्ट ग्यालरीमा ‘काउन्टर्स अफ टु’ नाम चित्रकला प्रदर्शनी चलिरहेको छ । नेपाली कला जगत्मा फिगरेटिभ काममा बढी चित्र कोरिरहेका दुई कलाकार कपिलमणि दीक्षित र रोशन भण्डारीको संयुक्त चित्रकला राखिएको प्रदर्शनी फागुन ९ गते सुरु भएको हो । 

आगामी चैत्र ७ गतेसम्म चल्ने प्रदर्शनी केवल क्यानभासहरुको प्रदर्शनी मात्र नभई दुई कलाकारहरूको एक दशकको समानान्तर सिर्जनात्मक यात्राहरूको सँगम मान्न सकिन्छ । फरक शैलीमा काम गरे पनि उनीहरूको कला स्मृति, अनुभूति र समयका तहहरूमा एउटा भाव भेटिन्छ। प्रदर्शनीमा राखिएका कलाहरू स्मृति निष्क्रिय भावुकता होइनस बरु रङ, इशारा र मौनतालाई आकार दिने सक्रिय ऊर्जा हो । प्रत्येक क्यानभास स्मरण र क्षणिक अनुभूतिलाई रूपान्तरण गर्ने स्थल बन्छ, जहाँ दर्शकलाई केवल हेर्न होइन, रङहरूको फुसफुसाहट सुन्न पनि आमन्त्रण गर्दछ । 

दीक्षितका कृतिहरू निर्भीक र स्वतन्त्र छन् । उनका रेखाहरू स्पष्ट, रङहरू गहिरा र सशक्त छन् । प्रारम्भिक चरणमा शारीरिक संरचनाको सूक्ष्म अध्ययनमार्फत यथार्थपरक स्त्री आकृतिहरू निर्माण गरेका उनले समयसँगै भाषालाई संक्षिप्त र सारमुखी बनाएका छन् । आज एउटा लामो आँखा वा तीखो नाकले सम्पूर्ण उपस्थिति जनाउन सक्छ। वर्णनभन्दा सङ्केत सशक्त भएको छ, सजावटभन्दा सार अर्थपूर्ण छ। उनका सतहहरूमा प्रक्रियाको स्पर्शमय स्मृति प्रस्ट देखिन्छ,जहाँ ब्रस कहिलेकाहीँ हातमै रूपान्तरित हुन्छ र चित्रकला हातका इशारामा तयार हुन्छन् । रोशन भण्डारीका रङहरूले वस्तु होइन, अनुभूतिको परिवेश निर्माण गर्छन् ।

बाल्यकालका स्मृति, आधा–बिर्सिएका वाक्यांश र सांस्कृतिक प्रतिध्वनिहरू बिस्तारै प्रकट हुन्छन्,जसलाई धैर्यपूर्वक नियाल्दा मात्र कुहिरोभित्र चम्किने कथा झैँ अनुभूति गर्न सकिन्छ। शैलीगत भिन्नताका बाबजुद यी दुई कलाकारबिच मौन दृश्य–संवाद चलिरहेको छ । व्यक्ति र समाज, परम्परा र परिवर्तन, बोली र मौनताबिचका संवादहरू उनीहरूको कृतिमा परावर्तित छन् । प्रदर्शनी वस्तुहरूको व्यवस्थाभन्दा बढी रङमा लेखिएको साझा डायरीझैँ लाग्छ—जहाँ कलात्मक पहिचानको क्रमिक विकास अङ्कित छ ।

कलाकार भण्डारीले  भारतीय विद्यापीठ कलेज अफ आर्टस्मा  इन्डियन काउन्सिल फर कल्चरल रिलेशन छात्रवृत्तिमा अध्ययन गरेपछि त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट ललितकलामा स्नातकोत्तर पूरा गर्दै २०१२–१३ मा फ्याकल्टी टपर बने। उनको अभ्यास शैक्षिक कठोरता र काव्यात्मक संवेदनशीलताको सन्तुलन हो। नेपाली लोककथा र मौखिक परम्परालाई समकालीन अमूर्त भाषामा पुनः व्याख्या गर्ने उनको प्रयासले नेपाल, भारत, इटाली, बंगलादेश र फिलिपिन्ससम्म अन्तर्राष्ट्रिय संवाद विस्तार गरेको छ।

कपिलमणि दीक्षित युनिभर्सिटी अफ टेक्सस अमेरिकाबाट सन् २००४ मा ललितकलामा स्नातक गरेपछि २००८ मा नेपाल फर्केर समकालीन सन्दर्भमा आकृतिमूलक तथा न्यूड कलालाई स्थापित गर्ने साहसी पहल गरे । सामाजिक हिचकिचाहटका बीच उनको निरन्तरता नै मौन प्रतिरोध बन्यो। उनले आकृतिमूलक कला शिक्षामा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउँदै नयाँ पुस्तालाई मार्गदर्शन गरिरहेका छन्। चार दशक नजिकको अभ्यास र ४० भन्दा बढी पुरस्कारहरूले उनको प्रभाव क्यानभासभन्दा बाहिर पनि फैलिएको देखिन्छ ।